42 vloaz Minihi Levenez a vo lidet d’ar 24 a viz Here, a-raok serridigezh ar Greizenn speredel vrezhonek

D’ar Sadorn 24 a viz Here 2026 e vo lidet 42vet deiz-ha-bloaz Minihi Levenez e Trelevenez. Un deiz dibar a vo, rak an oferenn a vo lidet er chapel gant an Tad Sébastien Davy a vo an hini ziwezhañ e framm obererezh Kreizenn speredel vrezhonek Eskopti Kemper ha Leon, a zo o vont da serriñ. Ur bajenn eus istor ar feiz e brezhoneg a vo troet evel-se, daou vloaz ha daou-ugent goude krouidigezh an oberenn-se, hag a chom stag ouzh anv an Tad Job an Irien, marvet e miz C’hwevrer 2025.

Ur raktres speredel ganet e deroù ar bloavezhioù 1980

D’an 22 a viz Here 1984 e oa bet krouet ent-ofisiel Kreizenn speredel vrezhonek Minihi Levenez gant an Aotrou ‘n Eskob Francis Barbu, eskob Kemper ha Leon. Met a-raok an deiziad-se e oa bet ur prantad hir a breder hag a eskemm, dreist-holl tro-dro d’an Tad Job an Irien, a oa bet dedennet abaoe e vloavezhioù er seminaer gant ur vuhez speredel awenet gant an hengoun menec’h ha gant speredelezh Breizh hag ar broioù keltiek.

E deroù ar bloavezhioù 1980, pa oa Job an Irien aluzener ar Bleun-Brug, e oa bet galvet gant an Aotrou François-Mathurin Gourvès, vikel-vras an eskopti, hag an Aotrou ‘n Eskob Visant Favé, eskob-skoazeller, da gemer perzh er raktres. Klotañ a rae ar c’hinnig-se gant ar pezh a oa en e soñj abaoe pell : sevel ul lec’h ma vije ar brezhoneg yezh pemdeziek ar bedenn hag ar vuhez kristen, en ur reiñ ur plas bras d’ar vuhez kumuniezhel.

Ne oa ket anv da sevel ur greizenn sevenadurel hepken, na kennebeut all un ti evit aozañ oferennoù e brezhoneg. Fellout a rae d’ar grouerien lakaat war-sav ur gumuniezh a feiz ma vije liammet ar bedenn ouzh al labour, ar studi hag an degemer. E Trelevenez, nepell diouzh Landerne, e oa bet savet ar Minihi diwar ar mennozh-se, gant ur vuhez a lakae al labour dorn hag al labour spered da vont asambles.

Ar chapel, benniget d’an 2 a viz Even 1991, a oa deuet da vezañ kalon ar vuhez speredel-se. An oferenn e brezhoneg bep Sadorn da noz, heuliet gant ur banne kafe hag un amzer a gejañ, a oa deuet da vezañ un emgav boas evit kalz a feizidi. A-hed ar bloavezhioù e oa bet degemeret eno brezhonegerien a-vihanik, tud o doa desket ar yezh hag ivez kristenien dedennet gant ar vuhez speredel a oa bet diorroet er Minihi.

Job an Irien hag al labour evit ul liderezh e brezhoneg

Genidik eus Bodiliz, beleget e 1962, en doa Job an Irien bet meur a garg en Iliz a-raok dont da Drelevenez. Bet e oa aluzener el lise an Harteloire e Brest hag er Bleun-Brug, ha kemeret en doa perzh en obererezh sevenadurel breton a-raok krouidigezh ar Minihi. Etre 1982 ha 1983 e oa bet o chom ouzhpenn ur bloavezh en abati Landevenneg, ul lec’h a zalc’he darempredoù strizh gantañ.

Unan eus e brederioù pennañ a oa lakaat e kerz ar feizidi an testennoù ret evit gallout pediñ ha lidañ ar sakramantoù e brezhoneg. Da heul nevezadurioù an Eil Sened-Meur Vatikan, a oa digoret an nor d’un implij ledanoc’h eus yezhoù ar broioù el liderezh, e oa ezhomm da gaout levrioù ha testennoù azasaet. Labourat a reas Job an Irien gant tud all evit respont d’an ezhomm-se, ha dont a reas Minihi Levenez da vezañ ul lec’h a bouez evit embannadurioù relijiel brezhonek.

E 1988 e oa bet embannet Pedenn an deiz, ul levr evit pedenn an eurioù, hag e 1997 Leor an overenn hag ar zakramanchou, ul labour bras a lakae e kerz ar veleien hag ar feizidi testennoù an oferenn hag ar sakramantoù e brezhoneg. Ar misal-se, embannet gant asant an aotrou ‘n eskob, a oa frouezh ur pezh labour kaset da benn gant Job an Irien hag e genlabourerien.

N’eo ket bet bevennet obererezh ar Minihi d’al liderezh. Dre ar gelaouenn hag an embannadurioù e oa bet embannet studiadennoù diwar-benn sent Breizh, istor relijiel ar vro, kantikoù ha testennoù speredel. Labourat a rae Job an Irien gant istorourien, enklaskerien ha skrivagnerien, ha reiñ a rae tro da aozerien all da embann o labourioù. Kemeret en doa perzh ivez e nevesadur ar c’hantikoù brezhonek, dreist-holl gant René Abjean.

Ul lodenn all eus e vinistrerezh a oa gouestlet d’ar yaouankiz. Aluzener e oa bet e skolajoù hag el lise Diwan, ha sikouret en doa kalz a tud yaouankiz da brientiñ o badeziant, o c’homunion pe o c’honfirmasion. Aozañ a rae ivez pirc’hirinajoù, evel an Tro Breiz ha Tro Sant Paol, ha zoken e Bro-Iwerzhon, e Bro-Gembre, e Kerne-Veur hag en Douar Santel. E 2007 e oa bet roet dezhañ Kolier an Erminig evit e labour e servij yezh ha sevenadur Breizh.

Un oberenn kumuniezhel a-raok pep tra

Daoust ma chom anv Job an Irien stag ouzh Minihi Levenez, eo ret derc’hel soñj ne oa ket bet savet ar greizenn gantañ e-unan. Abaoe ar penn-kentañ e oa bet ur raktres kumuniezhel, gant sikour an eskopti hag engouestl tud a orin disheñvel, beleien ha laiked. E-pad ouzhpenn daou-ugent vloaz o deus kalz a dud roet o amzer evit degemer an dud, aozañ emgavioù, embann levrioù ha derc’hel ar vuhez speredel bev er Minihi.

Evit Job an Irien e oa ar brezhoneg un doare da gas ar C’heloù Mat d’an dud en o yezh, kentoc’h eget ur pal ennañ e-unan. Ar preder-se a oa diazez e vinistrerezh hag er vuhez a oa bet savet e Trelevenez. Fellout a rae dezhañ ma c’hallje kristenien ar vro pediñ en o yezh, ha ma vije roet d’ar remziadoù nevez an tu da gaout un darempred bev gant hengoun kristen Breizh.

E 2023, pa oa bet ret dezhañ kuitaat ar Minihi abalamour d’e yec’hed, e oa bet echu gant ur prantad hir eus istor ar greizenn. Mont a reas da di-retred Keraudren e Brest, ma varvas d’an 2 a viz C’hwevrer 2025, da 87 vloaz. Fellout a rae dezhañ e kendalc’hje Minihi Levenez goude e varv, hag ar c’hoant-se a oa bet adlavaret da vare e obidoù gant tud tost dezhañ.

Un emgav diwezhañ er chapel d’ar 24 a viz Here

D’ar Sadorn 24 a viz Here e vo pedet mignoned Minihi Levenez hag an holl dud a fell dezho kemer perzh en deiz-ha-bloaz da zont adalek 4 eur goude merenn. Kafe ha gwastilli a vo kinniget evit prizioù izel, hag ur werzh levrioù a vo aozet ivez. Gallout a raio an dud gweladenniñ an iliz kinklet gant Valentin Scarlatescu.

Da 6 eur d’abardaez e vo lidet an oferenn gant an Tad Sébastien Davy, hag a vo an hini ziwezhañ er chapel e framm obererezh ar Greizenn speredel vrezhonek. Da 7 eur noz e vo un digor-kalon hag ur predig evit an holl, ha pedet eo ar re a c’hell da zegas boued sall pe sukret evit an daol voutin.

Serridigezh ar Greizenn speredel ne dalvez ket e vo echu gant holl obererezh Minihi Levenez, rak an embannadurioù a gendalc’ho gant o labour e Rumengol. Gallout a raio evel-se al labour kroget e 1984 bezañ kendalc’het, daoust ma vo echu gant buhez ar greizenn e Trelevenez.

Evit ar re o deus anavezet Job an Irien, darempredet ar chapel pe kemeret perzh er vuhez a oa bet savet eno, e vo an 24 a viz Here un digarez da en em gavout ha da adsoñjal en istor-se. Serridigezh ar greizenn a laka un termen d’ur prantad hir, met an oberennoù embannet, an testennoù liderezh hag al liammoù bet savet etre ar feizidi a chom da desteniañ eus al labour kaset da benn gant Minihi Levenez e-pad daou vloaz ha daou-ugent.

Sadorn 24 a viz Here 2026, Minihi Levenez, Trelevenez : degemer adalek 4 eur goude merenn, oferenn da 6 eur d’abardaez ha digor-kalon da 7 eur noz.